Sur, 5 bin yıllık siyah bazalt surları, İslam dünyasının 5. Harem-i Şerif'i Ulu Cami, Hasan Paşa Hanı, Meryem Ana Kilisesi, On Gözlü Köprü ve Hevsel Bahçeleri ile Diyarbakır'ın kalbidir.
Diyarbakır şehrine dönSur ilçesi, İçkale müze kompleksinden Dicle Köprüsü'ne kadar her köşesinde binlerce yıllık çok katmanlı medeniyet izlerini barındırır.
Ulu Cami, Hasan Paşa Hanı avluları ve Hevsel Bahçeleri kentin yaşayan kültür ve sosyal belleğini oluşturur.
Sur ilçesini kuşatan siyah bazalt taşından anıtsal surlar ile Dicle Nehri kıyısında binlerce yıldır tarım yapılan Hevsel Bahçeleri, UNESCO Dünya Mirası Alanı'nı oluşturur. Dağkapı, Urfakapı ve Mardinkapı burçlarını rehberli seyir hatlarında gez; Hevsel Bahçeleri'nin Dicle vadisiyle kurduğu sulak alan ekosistemini seyir teraslarından izle.
İslam dünyasının 5. Harem-i Şerif'i kabul edilen yapı, 639 yılında kentin fethinin ardından Mar Toma Kilisesi'nin dönüştürülmesiyle kurulmuştur. Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah döneminde yenilenen avludaki devşirme Roma-Bizans sütunları, aslan-boğa kabartmaları ve ünlü El Cezeri güneş saati avlunun ana odaklarıdır.
Sur İçkale mevkiinde 1155-1169 yılları arasında Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından yaptırılan cami, 639 yılında Diyarbakır'ın fethinde şehit düşen Hazreti Süleyman ve 27 sahabenin kabirlerini (Meşhed) barındırır. Siyah bazalt taş örgüsü, kare planlı minaresi ve kutsal türbeleriyle önemli bir ziyaret merkezidir.
Sur ilçesinde Dicle Nehri üzerinde yer alan tarihî köprü, 1065 yılına tarihlenen onarım kitabesine göre Mervaniler döneminde mimar Cafer Bin Sancar tarafından yapılmıştır. On adet sivri kemer gözüyle Dicle'yi aşan siyah bazalt köprü, kentin güney kapısı ile Hevsel Bahçeleri arasında benzersiz bir silüet oluşturur.
Ulu Cami'nin hemen karşısında yer alan han, 1572-1575 yılları arasında Osmanlı Valisi Vezirzade Hasan Paşa tarafından yaptırılmıştır. İki katlı siyah bazalt ve beyaz kalker taş örgülü cephesi, ortasındaki kubbeli şadırvanı ve günümüzde geleneksel serpme kahvaltı mekanlarıyla ünlü canlı bir kültür durağıdır.
Sur ilçesi Ali Paşa Mahallesi'nde bulunan kilisenin kökleri 3. yüzyıla kadar iner; Diyarbakır'daki Süryani Kadim cemaatinin günümüze ulaşan en önemli ibadethanesidir. Oymalı ahşap kapıları, ceviz ağacından sedef işlemeli patriklik kürsüsü, ikonaları ve bazalt taş avlusuyla zengin bir kültür mirası barındırır.
Ulu Cami'den başlayıp Hasan Paşa Hanı, Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri'ni keşfeden kapsamlı kültür rotası.
Diyarbakır'ın tarihî merkezidir; yürüyerek gezilebilir, şehir içi her noktadan ulaşım sağlanır.
Dört mevsim ziyaret edilebilir; ilkbahar ve sonbahar yürüyüşleri için en keyifli dönemdir.
Kaynak kontrolü: . Yol ve ziyaret koşullarını gezi öncesinde yeniden öğren.
Gezi süresi, ulaşım ve ziyaret koşulları değişebilir; yolculuk öncesinde güncel bilgileri kontrol et.
